Wanneer je thuis aan de slag gaat met verduurzamen is één van de eerste stappen vaak het overstappen op led verlichting. In dit artikel kom je meer te weten over waar je op moet letten bij het overstappen op led verlichting om eventuele problemen bij vervanging/installatie of het dimmen van led te voorkomen.

12V of 230V?

De meest voorkomende installaties in huis maken gebruik van een 12V of 230V spanning. Laagspanning (12V) komt vaak voor in vochtige ruimtes zoals bijvoorbeeld in de badkamer of keuken. Een 230V installatie wordt rechtstreeks aangesloten op het stroomnet, dit maakt het een stuk makkelijker om led lampen te plaatsen op plekken waar geen ruimte is voor een trafo. Maar wat zijn nou de voor- en nadelen van beide installaties?

12V installatie:

+ Veiligheid (laagspanning)

+ Geschikt voor gebruik in vochtige ruimtes

+ Langere levensduur

– Ruimte nodig voor trafo

– Vaak laag wattage, dus minder lichtopbrengst

230V installatie:

+ Geen trafo nodig

+ Één-op-één vervangbaar

+ Meer keuze in armaturen/wattages

– Interne driver

– Minder geschikt voor vochtige ruimtes

Welke type fittingen komen het meest in huis voor?

De led lamp moet natuurlijk in een houder geplaatst worden, dit wordt ook wel een fitting genoemd. Er zijn veel verschillende led lampen en fittingen verkrijgbaar, maar welke komen er nou het vaakst voor binnenshuis?

  • E27
    Dit is de meest voorkomende fitting. De fitting heeft een schroefdraad van 27mm en is geschikt voor 230V.
  • E14
    De E14 is het “kleine broertje” van een E27 fitting. De E14 fitting heeft een schroefdraad van 14mm en is geschikt voor 230V.
  • GU10
    De GU10 fitting beschikt over een “bajonetsluiting”. Deze fitting wordt vaak gebruikt voor spotjes. Wanneer je een spotje in deze fitting plaatst en deze een kwartslag draait komt deze vast te zitten. De GU10 fitting is geschikt voor 230V.
  • G4
    Een G4 fitting komt vaak voor in de keuken of in de afzuigkap. De lichtbron heeft twee pinnen met 4mm afstand hiertussen. Deze kunnen in de fitting geplugd worden. Wanneer je overstapt op led G4 lampjes is het belangrijk dat ook de trafo vervangen wordt. Deze fitting is geschikt voor 12V.
  • G9
    De G9 fitting wordt vaak gebruikt in kleine wandlampen, plafondlampen of leeslampjes. De fitting bestaat uit een steekfitting met twee lusjes met hiertussen 9mm afstand. Deze fitting in geschikt voor 230V.
  • R7S
    De R7S fitting is een staaffitting. Deze komt voor in de maten 87mm & 117mm. Deze fitting is geschikt voor 230V.

Het dimmen van led lampen

Bij het dimmen van led verlichting komen vaak problemen voor. Er zijn drie belangrijke punten waar je rekening mee moet houden wanneer je led verlichting gaat dimmen.

  1. De dimbaarheid van de led lamp/trafo
    Het is belangrijk dat je kiest voor lampen met een goede dimbare driver. Bij laagspanning lampen (12V) is dit de trafo. Bij de 230V lampen zit deze in de lampvoet/armatuur verwerkt. De driver van de led lamp bepaalt namelijk de dimbaarheid van de led lamp. Enkele merken die lampen met goede drivers verkopen zijn bijv. EcoBright, Megaman, OSRAM en Sencys. De led lampen van deze merken zijn stabiel en geruisloos dimbaar in combinatie met een kwalitatieve led dimmer.
  2. De dimtechniek die gebruikt wordt
    Er worden voor het dimmen van led verlichting twee verschillende technieken gebruikt. Namelijk fase aansnijding en fase afsnijding. Het is belangrijk dat je led dimmer en led verlichting dezelfde dimtechniek gebruiken. Dit voorkomt namelijk onstabiel licht en beschadiging aan de led lamp. Mocht je niet kunnen achterhalen welk type dimtechniek de led lamp gebruikt dan kan je kiezen voor een universele led dimmer (geschikt voor fase aan- en afsnijding).
  3. Het aansluitvermogen van de dimmer
    Naarmate je led verlichting gaat dimmen verbruikt deze minder energie. Om te voorkomen dat de led lampen in het lage lichtniveau gaan knipperen is het belangrijk om een led dimmer te kiezen met een zo laag mogelijk minimaal aansluitvermogen.

Wanneer je rekening houdt met de bovenstaande punten wordt het overstappen op led verlichting zeer eenvoudig. Dus waar wacht je nog op? Begin vandaag nog met het verduurzamen van je woning!