Een vijver brengt sfeer in de tuin. Het najaar is de beste tijd om een vijver aan te leggen omdat er dan minder zon is en de temperatuur laag is. Hierdoor is de kans op algen het kleinst. De vijver krijgt sneller een biologisch evenwicht.

Een vijver met vijver- of rubberfolie aanleggen

Een eenvoudige manier om een vijver te maken is door hem te maken met vijver-of rubberfolie.

Vijverfolie is een sterk, dik en soepel materiaal. Gebruik geen andere materialen zoals landbouwplastiek. Dit materiaal is dun en raakt sneller lek. Ook kan er gebruik worden gemaakt van kant en klare polyester vijvers.

TIP
Verwerk de vijverfolie niet bij een te koude temperatuur. Door de kou zal de folie stugger zijn en gemakkelijk kunnen inscheuren. Dit geldt niet voor rubberfolie.

Stap 1

Meet de tuin op en ontwerp eerst je tuin op schaal. Bedenk hierbij goed de plaats van de vijver. Staat de zon de hele dag op de vijver, is de kans op algen erg groot. De meest ideale ligging is ¾de in de schaduw.

TIP
Komen er vissen in de vijver? Zorg ervoor dat de vijver op zijn diepste punt minimaal 80 à 100 cm is. Dit zorgt ervoor dat de vissen met strenge vorst ruimte hebben om te zwemmen en niet in zullen vriezen.

Stap 2

Geef de omtrek van de vijver aan doormiddel van kleine stokjes in de bodem. Zo krijg je een voorstelling van grootte en ligging.

Stap 3

Met een spa steek je langs de stokjes loodrecht naar beneden. Dit doe je de gehele omtrek. Zo krijg je een strakke kant.

Stap 4

De vijver moet nu laag voor laag uitgespit worden. We gaan dus niet zomaar een gat graven. De kans is dan groot dat de randen instorten.

TIP
Zorg ervoor dat je de grond niet te los maakt. Hierdoor zouden de wanden in kunnen zakken. ‘Schaaf’ met de zijkant van de schop het model in de wand.

Hou bij het uitgraven rekening met de verschillende niveaus. Niet elke plant gedijt op een diep niveau. Vooral waterlelies hebben hier last van. Rekening houdend met de planten die verkrijgbaar zijn houd je het eerste niveau op 20 cm onder de vijverrand. Het tweede op ongeveer 40 cm. De bodem van de vijver is het beste op 80 tot 100 cm diep. Zo kunnen de meeste planten wel op de juiste diepte geplaatst worden en kunnen de vissen met gemak de winter overleven.

TIP
Plaats voor de winter een luchtpompje. Dan vriest de hele vijver niet dicht.

Let op!
Hou rekening met de afwerking van de bodem van de diverse niveaus. De bodem substraat of voedingsbodem heeft ook een laagdikte. Om de planten goed te laten gedijen en een goede voedingsbodem te maken heb je een laag substraat of voedingsbodem nodig van ongeveer 10 cm dik.

TIP
Kom je een leiding tegen, schakel dan alle elektra uit of draai de hoofdkraan van het water dicht en leg de leiding om. Teken de leiding ook op het ontwerp van je tuin. Zo weet je de volgende keer de leiding terug te vinden.

Stap 5

Controleer de wanden en de op onregelmatigheden zoals scherpe stenen, glas en andere voorwerpen. Verwijder deze.

Stap 6

Gooi op de bodem een laagje klapzand. (Dit zand wordt ook onder bestrating gebruikt. Deze laag beschermt het vijverfolie.

TIP
Bij vijverfolie is de kans op beschadiging door scherpe delen groter dan bij een voorgevormde bak. Om dit risico tegen te gaan, leg je eerst een laag van oude kranten, beschermingsvlies, klapzand of oude vloerbedekking, waar de folie overheen gelegd kan worden.

Stap 7

Hou de bovenkant van de vijver overal even hoog door met een rechte stevige lange lat of een plank en een waterpas de bovenkant af te rijen. Zo schuif je het teveel aan zand weg.

TIP
De bovenkant van de vijver moet overal even hoog zijn (dus waterpas). Dit voorkomt dat op sommige plaatsen het water over de rand wegloopt terwijl je op andere plaatsen tegen de folie aan blijft kijken.

Stap 8

Is het model van de vijver klaar? Nu is het tijd om te kijken hoeveel vijver folie we nodig hebben.
Het folie is verkrijgbaar in 2-4-5-6-8-10-12 meter breed. De maximale lengte van een rol is 25 meter. Leg een touw in de lengte op de bodem van de vijver. De totale lengte van het touw dat nodig is om van de ene naar de andere kant te komen en aan beide zijde van de vijver en overlapping van ongeveer 30 cm Is de lengte aan folie die je nodig hebt. Dit wordt in de breedte ook zo gemeten. Met deze maat in de hand kunnen we nu de vijver folie gaan kopen.

Let op!
Vijverfolie kan, wanneer het niet groot genoeg is, aan elkaar gelijmd worden.

Stap 9

Leg de vijverfolie nu in het vijvergat. En modelleer de folie zo goed mogelijk glad langs wand en bodem. Zorg dat de vouwen zo glad mogelijk komen te liggen. Veel bedrijven waar dit folie leverbaar is kunnen de folie ter plekke lijmen.

Stap 10

Knip de folie nog niet op maat. Laat de vijver eerst vollopen met water. Door het gewicht van het water zal het vijverfolie nog wat verder “zetten”.

Stap 11

Graaf om de vijver een geul (goot) en knip de vijverfolie ruim op maat.

Stap 12

De vijverfolie moet over de rand en door de goot gelegd worden.

Stap 13

De goot wordt nu weer dicht gegooid. Ook kun je hier een drainagebuis voor gebruiken. Zo ligt de vijverfolie al een beetje vast.

TIP
De vijver komt pas echt tot zijn recht wanneer hij in en langs de vijver mooi beplant is. Hou er wel rekening mee dat bijvoorbeeld bamboe en riet wortels dwars door de vijverfolie heen groeien. Dit leidt tot lekkage.

Stap 14

Werk de rand verder af met zwerfkeien, hout of een ander gewenst materiaal.

TIP
Om de rand met een begroeiing af te werken, bestaan er speciale ‘gaaszakken’ en/of begroeingsdoeken. Deze worden eerst met pennen langs de vijverrand vastgezet en moeten gevuld worden met vijveraarde.

Daarna moet er een kleine snede in de zak gemaakt worden. Hierdoorheen wordt de plant in de tuinaarde gepoot. Afhankelijk van de grootte van de plant kunnen er ook meerdere planten ingezet worden. De zakken zullen naar verloop van tijd niet meer te zien zijn door de plantengroei.

TIP
Als de vijverterrassen smal zijn, blijft de vijveraarde vaak niet liggen. Beter is het om zwarte vijvermandjes van kunststof te kopen. Deze bakjes vul je met vijveraarde, waarna de vijverplant gepot wordt en in zijn geheel in het water geplaatst kan worden.

Kunststofvijver aanleggen

Wanneer je van plan bent veel waterplanten in de vijver te zetten, kies dan een vijvermodel met een ruime moerasrand. Zo heb je veel mogelijkheden om verschillende mooie planten in de vijver te plaatsen.

Stap 1

Meet de tuin op en ontwerp eerst je tuin op schaal. Bedenk hierbij goed de plaats van de vijver. Staat de zon de hele dag op de vijver, is de kans op algen erg groot.

TIP
Zorg ervoor dat de vijver ongeveer ¾de van de dag in de schaduw ligt.

Stap 2

Teken daarna de omtrek van de vijver door middel van kleine stokjes in de bodem te zetten.

Stap 3

Graaf het gat uit en wees hiermee voorzichtig dat er geen elektra of waterleiding geraakt word.

Stap 4

Maak het gat iets dieper en breder dan de vijver zelf is. Dit omdat je straks de vijver moet aanvullen en dan inspoelen.

Stap 5

Gooi op de bodem een laagje klapzand. Ongeveer 10 cm. (Dit zand wordt ook onder bestrating gebruikt).

Stap 6

Strijk de bodem glad en controleer met een waterpas of de bodem waterpas is afgestreken.

Stap 7

De kunststofvijver in het gat plaatsen. Let opDe rand van de vijver moet een paar cm vrij van de grond blijven. Dit omdat de polyesterbak nog wat zal gaan zakken. Hiervoor moet hij wel de ruimte hebben.

TIP
De bovenkant van de vijver moet overal even hoog zijn (dus waterpas). Dit voorkomt dat op sommige plaatsen het water over de rand wegloopt terwijl je op andere plaatsen tegen de folie aan blijft kijken.

Stap 8

Wanneer de vijver overal goed op de bodem rust gaan we controleren of de bak nog steeds waterpas staat. De bovenkant van de vijver moet waterpas zijn. Dit voorkomt dat het water over de rand weg loopt terwijl je aan de andere kant tegen de kunststof rand aan blijft kijken.

Stap 9

Wanneer de kunststof bak niet helemaal waterpas is kan er zonodig op de betreffende plaats wat extra zand ondergebracht worden.

Stap 10

Vul de vijver met een laag bodemsubstraat of vijveraarde. Dit met een laagdikte van ongeveer 10 a 15 cm dik. Dit is of wordt de voedingsbodem voor planten en (zeer belangrijk de bacteriën die nodig zijn voor een gezonde vijver.

Stap 11

Vul de vijver nu voor 1/3 met water.

Stap 12

Controleer steeds weer of de vijver waterpas staat. Als de vijver straks vol staat valt er niets meer te corrigeren.

Stap 13

Vul de ruimte tussen vijver en gat steeds op met een laagje scherp zand en met water. Dus zand en inspoelen, zand en inspoelen enz. Blijft steeds de vijver met een waterpas controleren.

Stap 14

Voor de laatste 15 cm kan je de beste gewoon goede tuinaarde gebruiken. Dit omdat langs de rand straks waarschijnlijk planten komen te staan. Deze gedijen nou eenmaal beter op tuinaarde dan op scherp zand.

De vijver komt pas echt tot zijn recht wanneer hij in en langs de vijver mooi beplant is. Bij een polyesterbak kun je wel bijvoorbeeld bamboe of riet plaatsen, (dit kan bij folie niet). De wortels van bamboe en riet gaan niet door de polyesterbak heen. Dus geen lekkage.

Afwerking van de vijver: de waterval

De rand van de vijver kan afgewerkt worden met turven, hout, tegels, stenen of speciale kokos zakken waarin vijver aarde gedaan wordt en waar planten in gestoken worden. Wat gebruikt wordt is sterk afhankelijk aan de omgeving.

Ook een waterval of een beekje hoort bij de afwerking. Hier voor kan je kant en klare watervallen of beekloopjes kopen. Maar met vijverfolie kan je echt je gang gaan.

Stap 1

Bepaal de beste plaats voor de waterval of beek. Het is belangrijk dat je er goed zicht op hebt. Vanuit de tuin maar ook vanuit je huis.

TIP
De aarde van het vijvergat kan gebruikt worden voor het ophogen van de waterval of beekloop.

Stap 2

Werk het zand op zodat je een heuvel krijgt. En stamp dit stevig aan. Plaats nu eerst eventuele bomen of struiken i.v.m. de kluitomvang.

Stap 3

Metsel met stenen op het hoogste punt een bak, rondom op gelijke hoogte alleen daar waar de uitstroom of eerst val komt blijf je iets lager zitten.

Stap 4

Modelleer de aarde verder, en werk trapsgewijs verder naar beneden om niveau verschil te krijgen. Ook hier kan je stenen gebruiken voor stevigheid of een rechte kant te maken voor een volgende val of niveauverschil.

Stap 5

De ‘goot’ moet nu bekleed worden met vijver folie. De vijverfolie moet ruim gelegd worden. Het teveel kan later weg geknipt worden.

Stap 6

Naast de waterval werk je de slang weg die het water vanuit de vijver naar boven moet pompen. Met een paar grote stenen kan de slang in de uitloop van de waterpartij vastgelegd worden.

Stap 7

Leg op het niveau verschillen bijvoorbeeld flagstones. Laat deze ruim oversteken en iets aflopen.

Stap 8

Vul met leisteen of een ander soort steen die je mooi vind om te gebruiken de ruimte op onder de leisteen naar het lager niveau.

Stap 9

De zijwanden gaan we nu afwerken met steen. Stapel dit zorgvuldig op zodat de rand goed stabiel en stevig ligt.

Stap 10

Voordat de laatste laag stenen gelegd word voor de rand afwerking knippen we de overtollige folie weg. Werk met de laatste laag stenen de folie dusdanig weg zodat het niet meer zichtbaar is.

Stap 11

Op de bedding van het stroompje kan als afwerking gekozen worden voor split of grind.

Stap 12

Laat de pomp maar draaien. Let hier bij op dat de pomp voldoende capaciteit heeft. Bij een waterval heb je veel zwaardere pomp nodig dan bij een beekje. Overcapaciteit is beter. Je kunt de pomp altijd nog iets afknijpen.

Stap 13

Wanneer er verlichting bij de waterpartij moet komen wordt het nu tijd om de bekabeling van de verlichting weg te werken.

TIP
Leg de bekabeling zo dicht mogelijk langs bijvoorbeeld een schutting of langs/onder de randafwerking van de waterpartij tegen het beschadigen of doorsteken van de kabel. Is dit niet mogelijk? Leg de kabel dan door een slagvaste pvc-pijp.

Kijk voor verdere aanleg bij tuinverlichting.

De vijver is pas echt af wanneer de beplanting aangebracht is.